جشن روز ملی دماوند
يدالله اكبرزاده فرماندار آمل : همه ميتوانند از مواهب طبيعي اين كوه بهره ببرند اما بايد بدانند كه اين منطقه به نام مازندران و شهرستان آمل است.
.jpg)
روز ملي دماوند به همراه جشن تيرگان و آيين سنتي آبپاشان در بخش لاریجان شهرستان آمل ،شهر رينه مرتفع ترين شهر ايران ، بيش از چهارهزار نفر از دوستداران اين آيين را در پاي كوه دماوند گرد هم آورد.
قله 5 هزار و 671 متري دماوند به عنوان بام ايران داراي علاقمندان و دوستداران زيادي است. اين قله با دامنههاي زيبا و مناطق ييلاقي حاشيه آن، وجود جاذبههاي طبيعي و گردشگري هر ساله پذيراي گردشگران داخلي و خارجي است.اين قله در سال 81 از سوي سازمان محيط زيست به عنوان اثر طبيعي و در سال 87 از طرف سازمان ميراث فرهنگي به نخستين اثر طبيعي ثبت معنوي شد.
* جشن تيرگان، ياد آرش و طعم آب
جشن تيرگان مانند جشنهاي نوروز، مهرگان و سده از جشنهاي بزرگ ايرانيان است كه در 13 ماه تير برگزار ميشده است. در گاهشمار تبري نيز تير نام يكي از ماهها است، بر مبناي روايتي كه وجود دارد پس از حمله افراسياب توراني به تبرستان و گريز منوچهر از برابر سپاهيان مهاجم، موافقت شد كه سردار ايراني تيري را رها كند تا جاي فرود آن مركز مشترك ايران و تورانيان باشد.
* جشن تيرگان در روستاهاي مازندران
هنوز در بسياري از روستاهاي ساري و سوادكوه، جشن تيرگان يا همان تيرماه سيزده با شكل و درون مايهاي متفاوت برگزار ميشود. در روستاهاي دودانگه ساري، در غروب سيزده تيرماه تبري كه برابر با آبانماه كنوني است، مردم خشكبار و حلوا بر سر مزار ميبرند و همه را به ديگران ميبخشند.
تا چند سال پيش در شب سيزده تير يك نوع پلو ميپختند كه در آن سيزده نوع ادويه و ماده غذايي استفاده شده بود.
در آمل و مناطق ييلاقنشين كوه دماوند نيز در جشن تيرگان آيين سنتي آبپاشان برگزار ميشود. براساس باورهاي مردم اين منطقه پس از به زمين نشستن تير آرش باران رحمت الهي بر مردم باريدن گرفت. مردم عامي نيز بر اين باروند كه بايد به نوعي اين بركت و روشنايي را به ديگران هديه بدهند.
عضو شوراي اسلامي شهر رينه و از مجريان برگزاري روز ملي دماوند در حاشيه برگزاري اين مراسم در گفتوگو با خبرنگار فارس در شهرستان آمل با اشاره به اينكه در سالهاي گذشته اين مراسم به صورت همايشي در يك سالن كوچك برگزار ميشد، اظهار داشت: با توجه به استقبال گسترده مردم از اين جشن، تصميم گرفتيم آن را امسال در دانشگاه پيام نور رينه در يك روز برگزار كنيم.
حسن سالاري با بيان اينكه در اين مكان امكان رصد دماوند با تلسكوپ براي حاضران تدارك ديده شده است، يادآور شد: تهيه آش سنتي، غرفه صنايع دستي و تدارك سياهچادرهاي عشايري در روز ملي دماوند براي اين روز تدارك ديده شده بود.
وي با اشاره به اينكه براي روز ملي دماوند با 34 استان كشور مكاتبه شده است، اظهار داشت: انجمن كوهنوردان سراسر كشور و انجمنهاي دوستداران دماوند از شهرهاي مختلف كشور در اين مراسم حضور داشتند.
سالاري با تاكيد بر اينكه برگزاري نمايشهاي خياباني، نقالي، موسيقي محلي و آيين سنتي آبپاشان در روز ملي دماوند براي حدود 4 هزار نفر از مشتاقان اين روز تدارك ديده شده بود، تصريح كرد: حضور دوستداران طبيعت، محيط زيست و صدور قطعنامه پاياني اين روز از برنامههاي پاياني اين همايش يك روزه بود.
* دماوند و حاشيههاي آن متعلق به مازندران است.
فرماندار آمل نيز در گفتوگو با فارس با اشاره به اينكه تمام تلاشها صورت گرفت تا جشن روز ملي دماوند در دامنه اين كوه برگزار شود، يادآور شد: ستاد بزرگداشت اين روز در آينده براي برگزاري اين جشن در دامنههاي طبيعي دماوند تلاش خواهد كرد. يدالله اكبرزاده با بيان اينكه قله دماوند نماد ملي و سرافرازي ايران است، گفت: بايد براي حفظ و نگهداري اين ميراث ارزشمند تلاش كنيم.
وي با اعلام اينكه در هر جا كه نماد جوانمردي باشد نام قله دماوند ،اين كوه سرافراز خودنمايي ميكند، افزود: دماوند به نام استان مازندران به عنوان نخستين ميراث طبيعي كشور ثبت شده است.
اكبرزاده با اشاره به اينكه كوه دماوند و حاشيههاي طبيعي از امامزاده هاشم متعلق به استان مازندارن است ، افزود: همه ميتوانند از مواهب طبيعي اين كوه بهره ببرند اما بايد بدانند كه اين منطقه به نام مازندران و شهرستان آمل است.
وي تصريح كرد: براساس قانون تقسيمات كشوري هيچ كس حق تعرض به اين حوزه استحفاظي را ندارد.
* دماوند در روزهاي پاياني
كارشناس و دكتراي محيط زيست طبيعي و فعال جهاني محيط زيست نيز در گفتوگو با فارس با اشاره به اينكه دماوند نماد ايران است و چرا بايد روزانه 500 كاميون از دامنههاي اين كوه مواد معدني خارج كنند، افزود: بارها نسبت به تخريب اين قله و دامنههاي آن تذكر دادهايم. اسماعيل كهرم با بيان اينكه گفته شده كه عمر دماوند تا 200 سال آينده ادامه خواهد داشت، ادامه داد: اما بنده معتقدم با روندي كه در تخريب اين كوه طي ميشود عمر اين كوه به 200 سال هم نميرسد.
وي با بيان اينكه اگر مراقب اين مجموعهها نباشيم در آينده حسرت آنها را خواهيم خورد، گفت: بايد تلاش كنيم ميراث خود را براي نسلهاي آينده نيز حفظ كنيم.
* از ادامه تخريب دماوند جلوگيري كنيد.
در پايان اين مراسم از سوي ستاد برگزاري هفتمين جشنواره روز ملي دماوند بيانيهاي در 10 بند منتشر شد كه حفاظت دماوند و جلوگيري از ادامه تخريب دماوند از مهمترين نكات آن بود. در اين بيانيه خواسه شده كه از عمليات معدنكاوي، جادهسازي، تلهكابين و ساير فعاليتها كه تخريب محيط زيست و مخدوش شدن سيماي طبيعي قله دماوند را در پي دارد جلوگيري شود. دوستداران دماوند خواستهاند كه اقدام عملي براي ثبت اثر طبيعي دماوند از ارتفاع 4 هزار متري به ارتفاع 2 هزار و 200 متري صورت گيرد زيرا بيشترين تعرض و تخريب در ارتفاع پايين دست صورت گرفته كه همچون زخمي بر پيكر دماوند نمايان است.
اقدام موثر سازمان حفاظت محيط زيست براي اعلام قله دماوند به عنوان منطقه حفاظت شده گونههاي جانوري و گياهي، اقدام موثر منابع طبيعي براي جلوگيري از چراي بيرويه و بيش از ظرفيت مراتع و چراي زودهنگام و ديررس كه باعث فقر و تخريب گسترده پوشش گياهي ميشود، ساماندهي و تشكيل كميتهاي به منظور مقابله با آتشسوزي مراتع منطقه با تجهيزات به روز، متوقف كردن عمليات برقرساني در ارتفاع 3 هزار متري ضلع شمالي و اطراف دماوند ، احياي مناطق تخريب شده و ثبت روز ملي دماوند در تقويم رسمي كشور از مهمترين نكات اين بيانيه بود.
مراسم آبپاشان برنامه پاياني روز ملي دماوند بود كه به رسم و آيين تيرگان برگزار شد.
براساس تدارك برنامهريزان اين مراسم، يك دستگاه خودروي آبپاش آتشنشاني در خروجي سالن پس از پايان برنامه در انتظار دوستداران دماوند بود تا با آب از آن استقبال كند و اين در حالي بود كه بطريهاي آب نيز در دسترس ميهمانان قرار گرفته بود تا يك روز شاد و به يادماندني به طعم آب را سپري كنند.
-----------------------
گزارش از الناز پاكنيا ، خبرگزاری فارس